Ciekawe miejsca‎ > ‎

Trójstyki granic

Trójstyk – punkt styku granic trzech równorzędnych jednostek terytorialnych. Najczęściej odnosi się do granic państw.

Trójstyki można zdobyć, można je kolekcjonować i w ten sposób sprawić, że uprawianie turystyki nabierze zupełnie innego wymiaru.  Jest to miejsce, gdzie mieszają się trzy kultury, języki, tradycje i historia. Gdzie się znajdują i jak do nich dotrzeć? Jest to swoiste wyzwanie, ponieważ nie wszystkie znajdują się w łatwo dostępnych miejscach i są dobrze oznakowane. Są położone nad brzegiem rzek, w gąszczu leśnych ścieżek lub na szczycie gór. Podobno tych, którzy na własne oczy widzieli trójstyk Polski, Litwy i Białorusi jest niewielu ponieważ jest to najtrudniejszy polski styk do zdobycia, kryjący się w gęstwinach Puszczy Augustowskiej. Na mapie wskazać nie problem, ale w terenie, bez nawigacji, wskazówek okolicznej starszyzny czy samochodu z napędem na cztery koła szans praktycznie nie ma.
Trójstyk przeważnie oznakowany jest za pomocą specjalnych znaków granicznych, flag państwowych, obelisków. 
Państwami posiadającymi najwięcej trójstyków są Chiny (16) i Rosja (12). Państwa mające na lądzie tylko jednego sąsiada (jak w Europie Portugalia, Dania, Irlandia, Wielka Brytania albo San Marino) nie posiadają trójstyków wcale. Trójstyków nie mają także państwa zajmujące całe wyspy (np. Islandia, Kuba), a nawet tak duży kraj jak Stany Zjednoczone Ameryki, mające dwóch sąsiadów (Kanadę i Meksyk), bowiem obu rozdziela amerykańskie terytorium. Jednym z najsłynniejszych trójstyków w Europie jest góra Vaalserberg, gdzie spotykają się granice Niemiec, Holandii i Belgii.


Polska posiada 6 trójstyków. Są to:

    Polska – Rosja (obwód kaliningradzki) – Litwa koło Bolci (gmina Wiżajny) i Wisztyńca (LT). 
                   (Dodatkowo biegnie tam granica między województwami warmińsko-mazurskim i podlaskim)
    Polska – Litwa – Białoruś na rzece Marycha niedaleko Stanowiska (gmina Giby)
    Polska – Białoruś – Ukraina na Bugu pod Włodawą (Orchówek)
    Polska – Ukraina – Słowacja na szczycie Krzemieniec (ukr. Кременець, słow. Kremenec)
    Polska – Słowacja – Czechy pomiędzy miejscowościami Jaworzynka (Trzycatek) [PL] - Czerne [SK] - Herczawa [CZ]
    Polska – Czechy – Niemcy pomiędzy miejscowościami Porajów, Gródek nad Nysą i Żytawa

Historycznym trójstykiem jest Biała Góra. Przejeżdżałem tędy rowerem w 2009 roku, podczas samotnego  Rajdu Elbląskiego.
Na mocy Traktatu Wersalskiego kończącego I Wojnę Światową wieś Biała Góra leżała na styku trzech państw: Polski, Niemiec i Wolnego Miasta Gdańska. Śluza w Piekle stanowiła granicę między Niemcami, a Wolnym Miastem Gdańsk. Śladem tej historii jest pamiątkowy głaz stojący na przeciwpowodziowym wale Wisły z nazwami czterech miast z obszaru Wolnego Miasta Gdańska - Gdańsk, Sopot, Nowy Dwór Gdański i Nowy Staw. Przy wjeździe do wsi od strony wschodniej, znajdują się resztki krzyża Prus Zachodnich Westpreussenkreuz. Symbolizował on cierpienie społeczności niemieckiej, skrzywdzonej przez Traktat Wersalski.




Na innym trójstyku bylem w Porajowie
w czasie Rajdu po Pogórzu Sudeckim. W okolicach polskiego Porajowa, czeskiego Hradka i niemieckich miejscowości Nisou oraz Zittau, trójstyk jest miejscem z dogodnym dojazdem, bardzo zadbanym i pięknie położonym. Ocenia się, że jest to najłatwiejszy do "zdobycia" trójstyk. Alejki spacerowe wśród licznych drzew, mostki, promenady i przepiękny krajobraz zachęcają do odwiedzania sąsiadów. Przecież jesteśmy w strefie układu z Schengen, więc podziały nie istnieją. Do Czech możemy przejść po drewnianym mostku, do Niemiec niestety takiej możliwości nie ma. Przed laty ogłoszono konkurs na pomnik w tym miejscu lub inny sposób upamiętnienia upadku komunizmu i jednoczenia się Europy. W 2006 roku wygrał pomysł okrągłego mostu położonego dokładnie na trójstyku. Pomysł miał być zrealizowany w 2009 roku lecz niestety ciągle go nie ma. Znajdują się tu trzy maszty z flagami i słupki graniczne trzech państw, dzwon oraz pomnik kobiety o trzech twarzach. Zdjęcie obok wykonałem z mostka nad granicznym strumykiem pomiędzy Czechami, a Polską. W głębi za Nysą Łużycką są Niemcy.





Koło Orchówka między Włodawą, a Sobiborem, na jednym z rajdów rowerowych otarliśmy się o trójstyk Polska – Białoruś – Ukraina na Bugu pod Włodawą. Był to rajd Ukraina Zachodnia i wschodnie pogranicze Polski.






Trójstyk granic w Bolciach koło Wiżajn – polski biegun zimna. Obecnie dodatkowo przebiega tutaj  granica między województwami warmińsko-mazurskim i podlaskim.

Trójstyk granic Polska - Litwa – Rosja (Obwód Kaliningradzki), to jeden z sześciu w Polsce. Oznaczony został słupem z różowego granitu z godłami trzech sąsiadujących państw i napisem w języku danego państwa. Nosi nazwę „Wisztyniec”. Znajduje się w pobliżu drogi Żytkiejmy - Wiżajny. Będąc samochodem, zostawiamy go na bardzo ładnie urządzonym parkingu. Stąd do trójstyku idziemy lub jedziemy rowerem 500 metrów asfaltową ścieżką. Tu na planszy przedstawione są zasady poruszania się w strefie nadgranicznej. Wzdłuż granicy rosyjskiego Obwodu Kaliningradzkiego ciągnie się wysokie ogrodzenie, zza którego skierowana jest na nas kamera (na zdjęciu). Trzeba pamiętać, że Rosja nie należy do strefy Schengen. Zabronione jest przerzucanie przez granicę jakichkolwiek przedmiotów, a nawet fotografowanie terytorium Rosji. Granica z Litwą jest zaznaczona w sposób tradycyjny, czyli prawie jej nie widać i spacerować sobie tam można w dowolny sposób.

    Okolice trójstyku, a zarazem cała gmina Wiżajny, uchodzą za polski biegun zimna. Na parkingu są tablice z obszernymi informacjami na ten temat. Po drodze z parkingu do trójstyku ustawione są również tablice, z których można dowiedzieć się wielu ciekawostek o historii tego miejsca i przyrodniczych walorach otoczenia. Wyświetlacz LED zamontowany na parkingu, wskazuje aktualną temperaturę. Możesz ją również w tej chwili odczytać on - line na stronie powiatu suwalskiego. Na parkingu jest również kamera, do której możesz się uśmiechnąć i zobaczą Cię w domu.

    Oprócz rowerowego szlaku Green Velo, przebiegają tędy rowerowe i samochodowe szlaki historyczne: „Fortyfikacje Pozycji Granicznej” oraz "Szlak Fortyfikacji Mazurskich”.

Byłem tu na rajdzie rowerowym po Podlasiu szlakiem Green Velo.




Comments